Hoe lui mogen we zijn? Is luiheid in het Westen nog steeds een hoofdzonde? En waarom bestaat het begrip luiheid zoals wij dat kennen in het Oosten helemaal niet? In onze huidige cultuur met haar 24-uurseconomie, burn-outs en verwachting van non-stop bereikbaarheid, zou luiheid wel eens een hele andere functie kunnen krijgen. Luister naar filosofen Marc De Kesel en Michel Dijkstra en denk mee over de vraag hoe Oost en West omgaan met luiheid.

Recht op luiheid
Ondanks de nadruk in het Westen op luiheid als zonde zijn er ook altijd tegenbewegingen geweest, stelt Marc De Kesel. Zo publiceerde Paul Lafargue, schoonzoon van Karl Marx, in 1883 Het Recht op Luiheid. Hiermee haalde hij zich wel de woede op de hals van zowel heel socialistisch Europa als de autoriteiten binnen de kerk. In zijn lezing beroept Marc De Kesel zich op deze publicatie, maar ook op filosofen, kerkvaders en mystici die door de geschiedenis heen en tegen de stroom in een pleidooi hielden voor luiheid.

Functionele luiheid
Het begrip luiheid zoals wij dat kennen bestaat in het Oosten helemaal niet, aldus filosoof Michel Dijkstra. Een mysterieuze uitspraak uit het taoïsme luidt “Als niet-doen wordt gedaan, blijft niets ongedaan.” Met niet-doen wordt hier niet luieren bedoeld, maar onthecht handelen. Wie niet ingrijpt in de natuurlijke gang van zaken, zo stelt men, maar de dingen op zijn beloop laat, ontdekt een vrijheid waarin doelen als vanzelf worden bereikt. De Oosterse vorm van luiheid is dus juist heel functioneel.

In gesprek
Na twee korte lezingen gaan beide filosofen met elkaar in gesprek over de vraag welke invloed het begrip luiheid heeft op ons denken over werken, relaties en opvoeding. Hoe zit dat in het Oosten? En wordt het niet eens tijd dat we luiheid in onze gestreste samenleving als een deugd gaan beschouwen? Programmamaker Liesbeth Jansen is de gesprekleider.

Over de sprekers

Marc De Kesel is filosoof aan de Radboud Universiteit. Hij doet onderzoek naar de theorie van religie en mystiek. Van zijn hand verschenen onder meer Het Münchhausenparadigma (2019), Zelfloos (2017) en Niets dan liefde (2012). Daarnaast is hij directeur van het Titus Brandsma Instituut.

Michel Dijkstra is gespecialiseerd in oosterse filosofie. Hij schreef onder meer In alle dingen heb ik rust gezocht (2020) en Zenboeddhisme, de kunst van het loslaten (2010). Daarnaast is hij als docent verbonden aan de Internationale School voor Wijsbegeerte.

Deelname

Deze lezing kun je via een livestream bijwonen. De tickets voor de zaal zijn uitverkocht.

Praktische informatie

Schrijf je in voor de livestream en ontvang voor 12.00 uur op de dag van de lezing een reminder en ontvang na afloop de link naar het verslag van deze livestream in je mailbox. Schrijf je je in na 12.00 uur op de dag van de lezing, dan ontvang je geen reminder van ons. Je kunt hem zelf instellen op ons YouTube-kanaal. U kunt zich hier opgeven voor deze livestream. Kijk op de website van de Radboud Universiteit voor de volledige tekst van deze lezing.

Bron: Radboud Reflects