Als ik naar consumentenprogramma’s kijk als MAX vakantieman, Opgelicht?!, Radar en ook om mij heen mijn oor goed te luisteren leg, zijn er veel mensen die zich ergeren. Ik ga niet beweren dat dat niet gezond is. Veeleer zou ik zeggen: Mens erger je wel. Want onze tijd strooit vele stenen des aanstoots op ons pad. Laten we die vooral niet te gemakkelijk accepteren. Graag breng ik een aantal voorbeelden op één noemer.

Onbereikbaarheid

Het lijken vaak kleine dingen maar ze verraden wel degelijk een mensvisie. Fysiek voel ik de ergernis tegenwoordig als ik een instantie moet bellen. Omdat bijvoorbeeld mijn internet weer eens niet werkt. Je belt de provider. Het eerste wat je hoort aan de andere kant van de lijn is dat je storingen ook via je internet kunt melden… àààààrgh!

Vervolgens word je op kafkaiaanse wijze een keuzemenu in geleid. Waarom? Om u zo goed en zo snel mogelijk van dienst te kunnen zijn… O? Was het daarom begonnen? Waarom hang ik dan tegenwoordig altijd minstens twintig minuten aan de lijn eer ik geholpen word? Als je eindelijk bij het goede loketje bent aangekomen, is het gebruikelijk te vernemen dat het drukker is dan gebruikelijk, waarna de – nog steeds – computerstem je ontmoedigt om te blijven hangen. Doe je dat toch, dan tettert minutenlang keiharde muziek in je oren. Uiteindelijk mag je hopen op een werkelijk mens aan de lijn die je niet afscheept in een cryptisch jargon dat je het zelf kunt oplossen.        

Het probleem is vooral dat we dat normaal zijn gaan vinden. Er is nauwelijks nog directe menselijke communicatie mogelijk met een persoon die werkelijk ergens verantwoordelijk voor is. Het is desinteresse in de klant, dus in de mens.

Smaak

Er zijn te veel zaken waar geen lol meer aan is. Neem zoiets als smaak. Aardbeien smaken al decennia lang niet meer naar aardbei, maar naar water. Harde broodjes en stokbrood met een knapperige korst en luchtige binnenkant zijn zeldzaam, het is een en al klef afbakbrood uit de fabriek wat de klok slaat. Ik ga niet verder opsommen. Het is al duidelijk wat de oorzaak is. Alles moet zo snel en zo efficiënt want zo goedkoop mogelijk. Economisch gewin is het eerste gebod.

Vandaar ook de heilloze grootschaligheid, die als de wortel van alle kwaad mag worden aangemerkt. Ook hier geldt dat het menselijke gezicht nauwelijks meer zichtbaar is. Waar is de kleine ondernemer gebleven die er een eer in stelde om zijn klanten als koningen te behandelen?

Marktwerking

Een bron van ergernis is ook de marktwerking in de ziekenzorg, waardoor een cultuur is ontstaan van gejaagdheid, afvinken, en structurele inkrimping van de capaciteit. Toen corona opdoemde, had je dan ook de poppen aan het dansen. Geen plaats genoeg op de IC’s. Alles moest wijken voor de pandemie en de rest kan stikken. Gesprekken met artsen vonden alleen nog telefonisch plaats. Met een ongeneeslijke kanker onder de leden heb ik mijn specialist nog maar één keer in levende lijve aanschouwd.

En wat dachten we van het financiële regeringsbeleid in deze? Jarenlang werd er alleen maar bezuinigd op alle mogelijke soorten zorg, nooit kon er iets, en nu konden er blijkbaar ineens miljarden uit de hoge hoed getoverd worden. Had dat eerder besteed aan bijvoorbeeld de ziekenhuiscapaciteit. Dan had niet de hele samenleving plat gemoeten.      

Verdingen

Er is geen lol meer aan…

Dat alles via internet gekocht wordt, dat je niet meer persoonlijk wordt geholpen door een mens van vlees en bloed in een winkel, dat de binnensteden in spookstraten veranderen.

Dat onderwijs en zorg dichtgetimmerd worden met formulieren, dat er aldus een papieren universum is ontstaan, omdat alles ‘geborgd’ moet zijn, waardoor alle creativiteit en vrijheid van mensen in de kiem wordt gesmoord.

Er is geen lol meer aan… Omdat we op grote schaal mensen aan het verdingen zijn.

Wim Jansen is theoloog, schrijver en dichter. Recent verscheen zijn boek ‘Brandend verlangen – om op te gaan in God/Liefde’. Voor meer info: www.wimjansen.nu.