In zijn column van 7 juni jl. in het Nederlands Dagblad probeert Gert-Jan Segers de ogenschijnlijk moeilijke middenweg te vinden tussen kritiek op de islam en de vrijheid van meningsuiting. Kritiek op de islam moet volgens hem altijd kunnen, ongeacht het onderwerp. Moslimhaat mag niet want dat druist in tegen onze vrijheden. Wie kan het daar nu mee oneens zijn? Maar moslims zoals ik zien geen verschil tussen de moslimhaat van Geert Wilders en de 'islamkritiek' van Gert-Jan Segers. Beide vervlechten welbewust religie en politiek in het publieke debat.

Gevaarlijke trend

Segers is overtuigd christen en dat schuift hij niet onder stoelen of banken. Dat hoeft ook niet, maar de voorman van de ChristenUnie heeft wel een boegbeeldfunctie. Woorden doen ertoe. Een vast onderdeel van zijn vocabulaire is dat kritiek op een geloof altijd moet kunnen, ook al "doet het hem pijn". Ook niks mis mee, maar ik volg Segers al lang genoeg om een gevaarlijke trend te zien in zijn tweets, lezingen, columns en gesprekken op radio en televisie.

Hij noemt de islam met zoveel woorden een "antichristelijke godsdienst". Waarom? Omdat moslims niet geloven in het ‘offer van Jezus’ en ook niet in Jezus als ‘Zoon van God’. In de aangehaalde column illustreert hij zijn angst en zijn theologie door (voor de zoveelste keer) een Egyptische kennis op te voeren die zijn leven niet zeker is vanwege zijn geloof in Jezus.

Wat Segers thuis met zijn vrienden en familie vindt van de islam vind ik niet belangrijk. Wat Segers als politicus, lid van een regeringscoalitie en als iemand die midden in het centrum van de macht staat van de islam vindt, gaat mij en alle moslims aan.

Een dergelijke mix van politiek en religie is namelijk niet onschuldig. Een flink deel van Segers’ achterban zal zijn woorden meenemen in de dagelijkse omgang met moslims. Als zijn woorden oproepen tot haat, dan zal die haat zich verspreiden. Als zijn woorden oproepen tot verbroedering, dan zullen de onderlinge verhoudingen tussen moslims en christenen verbeteren. Woorden doen ertoe.

Anti-Joodse religie

Natuurlijk geloven moslims niet in het 'offer van Jezus', of in hem als 'Zoon van God', anders zouden moslims wel christenen zijn. Joden geloven overigens ook niet in het offer van Jezus. Joden kennen, erkennen en herkennen Jezus niet als Messias.

Maar noemt Segers het Jodendom een antichristelijke godsdienst? Heeft hij überhaupt ‘kritiek op het Jodendom?’ Dat zal hij niet doen, want het christendom heeft een nimmer aflosbare schuld ten opzichte van het Jodendom. De kerken hebben pas ná de Tweede Wereldoorlog een theologie ontwikkeld waarin de Joden eindelijk een weg naar het heil gegund is. Als ze zich bekeren tot het christendom is dat nog altijd mooi meegenomen, maar dat terzijde. Vraag een willekeurige Jood naar de ‘joods-christelijke cultuur’ en hij zal zijn wenkbrauwen fronsen.

Als je Segers' gedachtengang doortrekt zouden Joden daarom zeggen dat hij een anti-Joodse religie aanhangt. De moslims zouden zeggen dat Segers een anti-islamitische godsdienst aanhangt, want Segers ziet Mohammed niet als profeet, hét kernpunt en wezen van de islam. Als er zo bezien een religie is die enig recht van spreken heeft, dan is het wel de islam, omdat moslims alle profeten en heiligen uit de Joodse én de christelijke traditie eren en respecteren.

Maar gaat deze volstrekt willekeurige theologische ordening van religies de samenleving dichter bij elkaar brengen? Geenszins.

Volwaardige plek

Waarom bezigt Segers religieuze dogma’s in zijn uitspraken en publicaties? Waarom ondersteunt hij politieke maatregelen die regelrecht negatief uitpakken voor de islamitische gemeenschap in Nederland? Waarom voelt hij zich geroepen om vooral ‘islamkritiek’ te bedrijven en hoor je hem niet over de misstanden in het Jodendom of het boeddhisme?

Heeft hij zijn handen niet vol aan zijn eigen nest, zoals de positie van kerkverlaters in zijn achterban? De systematische uitsluiting van vrouwen uit bepaalde kerkelijke functies? De onveiligheid van lhbt’ers en kinderen? De talrijke aanhangers van complottheorieën in de christelijke samenleving?

Ik geloof dat het antwoord al gegeven is: een "antichristelijke godsdienst" als de islam kan bij hem en een groot deel van zijn achterban geen volwaardige plek in de samenleving claimen. Ik heb menig evangelisch en gereformeerd huis bezocht en ik zie precies waar Segers vandaan komt en voor welke parochie hij preekt. 'Antichristelijk' lijkt verdacht veel op 'antichrist'.

Carola Schouten en Gert-Jan Segers© Roel Wijnants

Gevaarlijker dan Wilders

Terug naar Geert Wilders. Hij roept dat Nederland een joods-christelijke samenleving is. Dat vindt Gert-Jan Segers ook. Wilders roept dat de islam geen godsdienst is, maar een gevaarlijke ideologie. Segers zegt in feite hetzelfde, maar verpakt dat in theologische dogma's. Hij durft de islam in het publieke debat nog geen 'valse godsdienst' te noemen, maar ach, tussen 'antichristelijk' en 'valse godsdienst' zit niet zoveel licht.

Wilders zal nooit minister worden. Maar de ChristenUnie levert al jaren ministers en is direct verantwoordelijk voor restrictief beleid tegen moslims. Denk aan de NCTV die illegaal infiltreert in moskeeën, het eenzijdige boerkaverbod, het stigmatiserende onderzoek naar financiële stromen uit islamitische landen en de weigering om moskeeën structureel te beschermen tegen geweld. Het verschrikkelijk discriminerende Toeslagenschandaal is mede onder zijn leiderschap uit de hand gelopen.

Daarom is Gert-Jan Segers voor moslims gevaarlijker dan Wilders. Segers zit aan de knoppen, Wilders roept vooral. Segers wil altijd een fatsoenlijk gesprek voeren over zijn standpunten, zegt hij. Hij is vaak boos op Wilders en Baudet aan de interruptiemicrofoon van de Tweede Kamer. Maar feitelijk polariseert ook hij telkens weer het maatschappelijk gesprek door christenen in Woord en daad lijnrecht tegenover moslims te plaatsen.

Er is één groep Nederlanders die na twintig jaar ‘islamkritiek’ steeds weer geconfronteerd wordt met politieke maatregelen of stigmatisering en dat is de moslimgemeenschap. Woorden doen ertoe, maar daden nog meer. Wilders roept en Segers doet.

Enis Odaci is hoofd online van VOLZIN, publicist, reli-ondernemer en auteur van twee boeken, De Zeven Zuilen en Spiegelreis. Meer informatie op: www.enisodaci.nl