Doretthe Janssens (56) werkt als professioneel musicus. Ze bespeelt allerlei historische dwarsfluiten, zoals de traverso. Dit doet ze o.a. bij de Nederlandse Bachvereniging. Daarnaast heeft ze een lespraktijk aan huis, is ze hoofdvakdocent aan het Utrechts Conservatorium en doet ze vrijwilligerswerk en administratie in een hospice.

Hoe ziet een gemiddelde werkdag er voor jou uit?

“Ik begin de dag met zo’n twee uur zelfstudie, zoals het doorspelen van muziekstukken, toonladders. Zeker wanneer ik naar concerten toe werk is dit belangrijk. Zo houd ik mijn lipspieren getraind. Vervolgens zit ik een tijdje achter de laptop: administratie, bladmuziek klaarleggen, lessen voorbereiden, online calls met studenten. Na de lunchpauze maak ik een lange wandeling met de hond - onmisbaar, want daarna gaan de lessen vaak door tot een uur of negen ‘s avonds. Maar zulke doorsnee dagen komen niet zo vaak voor. Zeker niet wanneer ik een concertreeks heb, zoals de Matthäus-Passion. Dan reis ik van Groningen naar Maastricht. Dat zijn loodzware, vermoeiende weken.”

Doretthe Janssens
Janssens: 'Op het podium ontdekte ik dat het veilig was om mezelf te zijn'© Simon van Boxtel

Waarom heb je voor dit werk gekozen?

“Eigenlijk wilde ik docent Nederlands of Engels worden, maar toen ik mijn studie mocht kiezen was er een lerarenoverschot. De werkgelegenheid was bar slecht. Daarom heb ik toen voor een studie gekozen waarvan je tijdens de studie al denkt: dit is leuk. Dat beroepsperspectief zou ik later wel weer zien.”

Hoe ben je tot de keuze gekomen voor de traverso?

“Op mijn negende zag ik op de televisie een uitvoering van de Matthaüs-Passion, met oude instrumenten. Ik zie het beeld nog voor me. Toen ik de traverso’s hoorde was ik helemaal ondersteboven. Ik vond het zó mooi. Op dat moment wist ik dat ik daar later iets mee wilde doen. Zoals die muziek daar werd gespeeld, klonk het heel puur, ik denk dat dat het was. In de barokke muziek is ongelijkheid geen enkel probleem: er wordt juist mee gespeeld. Dingen die niet perfect zijn, die niet kloppen: ze maken dat de muziek je weet te raken. Toen ik op het conservatorium de kans kreeg om oude muziek te studeren, heb ik die dan ook onmiddellijk gegrepen.”

Wat betekent jouw werk voor je?

“Zowel op het podium als in mijn lessen ben ik aan het werk met mensen, daar kan ik echt van genieten. Leerlingen gaan na mijn lessen over het algemeen vrolijker de deur uit dan ze binnenkomen. Ik laat me verrassen door hun leerproces en er wordt veel gelachen. Als een leerling zegt dat ze iets niet kan, zeg ik: nou, je kunt het nu nog niet. Mijn lespraktijk is een mooie plek om te ervaren hoe je dingen kunt leren.

Gaandeweg werd het podium voor mij de plek waar ik anderen kan raken. Je voelt aan de lucht wanneer dat gebeurt

doretthe janssens

De functie van het podium is voor mij in de loop van de tijd veranderd. Als student was het de eerste plek in mijn leven waar ik mezelf kwetsbaar op kon stellen. Daar ontdekte ik dat het veilig was om jezelf te zijn. Voor het eerst kreeg ik positieve feedback op wat ik deed en wie ik was. Gaandeweg werd het podium voor mij de plek waar ik anderen kan raken. Je voelt aan de lucht wanneer dat gebeurt. Daarnaast geeft het veel voldoening om op zo’n hoog niveau met muziek bezig te zijn. Je kunt op het podium een soort volmaaktheid nastreven.”

Heb je ook weleens tegenzin?

“Net als veel andere musici vind ik het moeilijk om mijn prestaties los te zien van mezelf. Wanneer iemand denigrerend over mijn vak spreekt, betrek ik dat nog veel te snel op mezelf. Juist omdat je in je muziek heel kwetsbaar bent kunnen emoties hoog oplopen. Daarnaast was afgelopen jaar door de coronacrisis erg zwaar. Je leeft van teleurstelling naar teleurstelling, en ja, dat maakt ook weleens depressief. Het helpt daarbij niet mee als je van hogerhand zo weinig waardering krijgt voor je werk.”

Doretthe Janssens
Janssens: 'Je kunt op het podium een soort volmaaktheid nastreven'© Simon van Boxtel

Wat maakt jouw werk zinvol?

“De muziek uit de barok is gemaakt om mensen te roeren. Sommige passages zijn erop gericht om mensen te laten huilen (wat een mooie emotie kan zijn!), andere brengen je in een vrolijke stemming. Als de hele wereld vol zou zitten met mensen die zich door mooie dingen konden laten raken, dan zou de aarde er een stuk mooier uit zien. Door muziek te luisteren maak je ruimte voor je emoties. Je kunt ze laten gaan en ze accepteren zoals ze zijn. Het is een oefening in loslaten en erop vertrouwen dat dingen vanzelf ergens op uitkomen.

Dat is ook hoe ik het in mijn eigen leven heb ervaren. Mensen zeiden weleens tegen me: moet je niet wat doelgerichter werken aan je carrière? Maar op die manier heb ik er nooit tegenaan gekeken. Ik heb allerlei kansen gegrepen en mogelijkheden uitgeprobeerd. En uiteindelijk blijkt alles bij elkaar te komen en ben ik nu eigenlijk precies waar en wie ik wil zijn.”