We werken niet alleen meer om te (over)leven. Een baan is ook een manier om ons leven zin te geven. In de rubriek Zin in werk spreken we mensen uit de volle breedte van het werkveld: hoe ziet hun dagelijkse werk eruit? Hoe verbinden zij hun werk met wie zij ten diepste zijn?

Ramon is – zeker in katholiek Nederland – een bekende en gewaardeerde fotograaf. Wanneer ben je nou een goede fotograaf volgens hem?“Als fotograaf wil je een verhaal vertellen aan je kijker. Commercieel en dus ter verleiding of objectief en/of informatief. Als je verhaal iets teweegbrengt, is je foto geslaagd. Als ‘goede fotograaf’ weet je jezelf ondergeschikt te maken aan je onderwerp; je onderwerp staat op nummer één. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan, want onzichtbaar ben je nooit. Zeker niet in het huidige tijdperk waarin de nieuwsbrengers ook als onderwerp van discussie worden gezien.

Uiteindelijk is het een mix van op het juiste moment op de knop drukken en op de juiste plek zijn. Vaardigheden zijn te leren, maar op het moment suprême gaat het toch om het oog van de fotograaf; zien wat je foto nodig heeft om je verhaal te verbeelden.”

Hoe ziet een gemiddelde werkdag er voor jou uit?

“Mijn dagen zijn gelukkig nooit saai. De meeste dagen ben ik op pad met mijn camera. Via het fotobureau ‘Pix4Profs’ ga ik op pad voor regionale dagbladen of ik ben te vinden binnen de muren van een klooster of kerk. Soms volg je de waan van het moment, op andere dagen hoop je die foto te kunnen maken met een vorm van eeuwigheidswaarde. Gemeenschappelijke factor is altijd weer het verhaal dat te vertellen is.

Ramon Mangold in actie
Ramon Mangold in actie© Erik Stokman

Vertellen doe ik ook graag aan de nieuwe generatie fotografen bij de School voor Fotografie in Breda en Utrecht. De techniek van de fotografie onder de knie krijgen is één, je eigen beeldtaal én je eigen verhaal vinden is twee. Waar de journalistieke job een beetje hollen en stilstaan is, kan ik binnen mijn documentairewerk de tijd nemen voor mijn onderwerp. Het fijne aan doceren is dat het vaak een wisselwerking is; niet enkel de student leert nieuwe dingen, maar als docent reflecteer je ook weer op je eigen manier van werken.”

Wat betekent je werk voor je?

“’Werken’ is enerzijds natuurlijk simpelweg nodig om brood op de plank te hebben… en het liefst met beleg. Maar ik heb het voorrecht dat mijn werk mij aan het hart gaat door de onderwerpen die ik in beeld mag brengen. Over het algemeen zijn het onderwerpen met een sociaal betrokken insteek, gemixt met nieuwswaardige onderwerpen op het vlak van politiek, sport en entertainment. Het fotograferen en doceren voelt daarom niet echt als werken.”

Wat maakt je werk zinvol?

“Naast mijn werk als fotojournalist richt ik mijn camera op de katholieke kerk; een levendige kerk die vaak in bescheidenheid zijn rol vervult. Maar ook een kerk waar symboliek een belangrijke visuele rol speelt. Uiteindelijk is het een cadeautje als documentair fotograaf aan mezelf.

Als katholieke fotograaf heb ik de eer bij vele momenten – van klein in de parochie, tot op het wereldtoneel van het Vaticaan – aanwezig te mogen zijn om zichtbaar te maken wat vaak ongezien blijft. ‘Goed nieuws is geen nieuws’ is de uitdrukking, maar enkel slecht nieuws doet absoluut geen recht aan de kerk.

Met Pasen 1999 riep paus Johannes Paulus II in zijn ‘Brief aan de kunstenaars’ op om je talenten in te zetten ter verkondiging van de blijde boodschap. Mijn werk is hiermee uiteindelijk ook een roeping geworden. Het is een vorm van laagdrempelige catechese; ik hoop de kijker te raken met de getoonde schoonheid. Ik ben trots dat dit werk gebundeld is tot het fotoboek Katholiek Brabant, want hiermee heeft mijn werk een groter bereik en een blijvende plek.”

Zijn er nog andere manieren waarop je probeert zin te ontlenen aan je werk?

“Door mijn aanwezigheid op life changing momenten in het leven van mensen word je je vanzelf bewuster van je eigen bestaan. Waarheen wil je met je leven? Waar besteed je je tijd aan? Niet per se zware, onbeantwoordbare levensvragen, maar wel een praktische spiegel om je doen en laten eens te bekijken. Het geloof en de veerkracht die ik soms zie bij mensen, zijn werkelijk inspirerend.”

Ramon Mangold en zijn bruid
Ramon Mangold en zijn bruid

Wat is de mooiste foto die van jou is gemaakt?

“Als fotograaf ben je over het algemeen veilig aan de achterzijde van de camera. Een plek waar ik me prettig voel: het is enerzijds het middel om je verhalen mee vorm te geven, anderzijds ook de scheiding tussen de wereld en mezelf. Afgelopen zomer ben in het huwelijksbootje gestapt. Hiermee ben ik onvermijdelijk voor de camera beland, maar met de liefde en schoonheid van mijn bruid aan mijn zijde, glunder ik van top tot teen. Een onvergetelijke dag.

Ik zie dan weer hoe waardevol fotografie is als het de kern weet vast te leggen. Om zelf naar terug te kijken maar ook om andere mensen deelgenoot te maken van momenten waar ze fysiek niet zelf bij konden zijn. Fotografie lijkt bijna onmisbaar.”