Bij kinderen denk je aan levensenergie en onbezorgdheid. Maar wie zegt dat kinderen niet nadenken over thema’s als geloof en zingeving? In de rubriek ‘Wijsgierig’ krijgen we een inkijkje in de belevingswereld van kinderen als het gaat om religie, zingeving en vooral: het leven.

David Oosterveen (10) woont met zijn ouders en zus Jet (12) in Amsterdam. Hij zit in groep 6, houdt van tennis, voetballen op het plein en paardrijden. Zijn lievelingsvak is filosofie en hij heeft net mijn Filosofie Doeboek gelezen. Het thema ‘Natuur - en wat er nog van over is natuurlijk’ inspireerde hem.

“Want sommige natuur is gewoon weg, opgelost! Het is wel schokkend, want hoe kan ik iets veranderen? Ik ben maar één persoon. Ik kan niet zomaar dertig personen besturen.”

Geloof jij ergens in?

“Ik geloof heus wel in God en Jezus. Maar het blijft een twijfel, want ik denk gewoon: misschien bestaan ze ook niet. En ik ga niet uren zitten bidden. Ik heb het eigenlijk nog nooit gedaan, dus weet ik niet of ik het niet leuk vind. Stilzitten is niet echt mijn ding. Mensen die dit lezen en wel gelovig zijn en bidden, vergeef me. Maar ik doe graag dingen.

Ik geloof heus wel in God en Jezus. Maar het blijft een twijfel, want ik denk gewoon: misschien bestaan ze ook niet

david oosterveen

Ik geloof ook dat we lief met elkaar om moeten gaan en aardig moeten zijn. Als niemand onaardig doet is iedereen blij. Als iemand een nare omgeving heeft, gaat die naar doen tegen een ander. Die ander heeft dan ook een nare omgeving en gaat weer naar doen tegen anderen. Ik zie dat eigenlijk als een virus. Maar hoe is dat virus eigenlijk ontstaan?”

Geloof je nog meer dingen?

“Ik wil dingen graag wetenschappelijk bewijzen. Je kunt duizenden oorzaken bedenken voor vage dingen zoals God, Jezus, aura’s, wichelroedes, het beschermende paarse licht, licht in je hart en van de centrale zon (mijn papa vertelt me soms een verhaal hierover). Maar uiteindelijk weten we het niet.

Misschien dat je bijvoorbeeld dat licht zelf bedenkt en dan ook ziet. Maar het kan ook anders zijn: dat het nog niet wetenschappelijk bewezen is dat dat licht er echt is! Zolang het niet bewezen is, blijft het voor mij een mysterie. Ik vind mysteries wel leuk. Bij een mysterie is er geen antwoord. Een raadsel heeft wel een oplossing, dus dat is geen mysterie.”

Wat is voor jou een mysterie?

“Ik wil begrijpen hoe mensen in elkaar zitten, niet de voorspelbare mensen, maar juist de onvoorspelbare mensen. Hoe je hersenen in elkaar zitten vind ik het allerleukste. Ik vraag me af waarom mensen zo anders reageren, terwijl ze toch dezelfde hersenen hebben. Elk brein zit hetzelfde in elkaar en toch zijn we allemaal anders. Misschien komt het door genen. Of door de invloeden in je jeugd, want die neem je de rest van je leven mee. 

David Oosterveen
David Oosterveen: '“Ik wil dingen graag wetenschappelijk bewijzen."© Mirjam en Jacob Rikkert

Vroeger dacht ik dat er allemaal laatjes in je hersenen zaten. Bacteriën stopten dan documenten erin: dan leer je iets. Dat het lades zijn denk ik nu niet meer, maar eigenlijk werkt het toch een beetje zo.
Wat ook interessant is: alles wat je voelt, speelt zich af in je brein. Bijvoorbeeld dat je jeuk voelt. Maar eigenlijk zou je brein het niet moeten toelaten dat muggenbulten jeuken. Als je brein beter kon filteren, dan zou je hele leven leuk kunnen zijn! Je oren gaan gewoon dicht als ze negatieve dingen horen! Of als je vieze dingen proeft, bijvoorbeeld selleriesap.”

Stel je voor dat je brein een selectie kan maken, wat dan?

“Nou, muggenbulten hoef ik niet meer te voelen. Maar aan de andere kant, als je dan bijvoorbeeld de ruzies niet hoort die je ouders maken, zou je helemaal niet doorhebben dat ze gaan scheiden. Maar dan heb je wel echt een leuk leven. Waarom zou je dat niet willen, dat je brein ingesteld zou zijn op alleen maar fijne informatie?”

Filosoof Nozick heeft ooit een ervaringsmachine bedacht. Laten we er een VR-bril (virtual reality) van maken, eentje die zorgt dat je alleen maar leuke dingen meemaakt. Zou jij die willen?

“Als alles leuk is, dan gooi je je troep op straat, want naar de prullenbak lopen is te veel moeite, niemand gaat iets opruimen. Dan gaat de wereld kapot, dat wordt een apocalyps! Maar ook is er een probleem. Stel: je vindt voetbal leuk, dus met die VR-bril op ga je voetballen. Maar verliezen is niet leuk, dus dan kun je geen wedstrijden meer spelen. Of je zou de hele tijd winnen. Uiteindelijk, als je toch een keer verliest, zou je heel kwaad worden. Dan val je flauw ofzo, want dan hebben je hersenen een ‘error’!

Eigenlijk kan de VR-bril niet kloppen, want alle geluksmomentjes zouden er in moeten zitten

david oosterveen

Eigenlijk kan de VR-bril niet kloppen, want alle geluksmomentjes zouden er in moeten zitten. Als je in de echte wereld verliest, kan je mattie zeggen: ‘Goed gespeeld!’; dat geluksmomentje kan er niet meer zijn. Op een gegeven moment wordt het saai om te winnen en alles leuk te vinden. Dan wordt het normaal. Dat willen we niet hebben, want dan word je er ook niet meer blij van!

Eigenlijk moet je net zo vaak als je iets leuks hebt in je leven, ook iets niet leuks ertegenover hebben staan, of iets éénderde minder leuks meemaken. Dan blijft het in balans.”