Op de vraag welke foto mij recent het meest geraakt heeft, kwam deze mij, van enkele dagen na de Russische aanval op Oekraïne, direct weer voor ogen. We zien een Oekraïense minderbroeder franciscaan poseren voor een kapotte Russische tank.

‘Vrede’ is één van de kernwaarden van de franciscaanse spiritualiteit. Franciscus en Clara gaven hun broeders en zusters niet voor niets de groet ‘Heer geve je vrede’ of ‘Vrede en alle goeds!’ mee. ‘Vrede’ betekende voor hen meer dan ‘de afwezigheid van oorlog.’ Ware vrede moet je zoeken in jezelf. Door jezelf te leren accepteren zoals je bent: dit is het totaalpakketje aan goede en mindere eigenschappen, lichamelijke en geestelijke condities waarmee je het moet doen. Als er iemand op dit moment duidelijk géén vrede in zichzelf heeft, is het Vladimir Poetin. Met alle gevolgen van dien voor Rusland, Oekraïne en de hele wereld.

Een foto die scherper contrasteert met de franciscaanse spiritualiteit en er tegelijkertijd helemaal onderdeel van is, ken ik niet

Hans-Peter Bartels ofm

Deze foto raakt mij op verschillende manieren. Het idee dat het op dit moment oorlog in Europa is; het reclamebord op de achtergrond getuigt van het verstoorde leven. Maar ook dat de hele wereld op zijn achterste benen lijkt te staan; veel meer dan bij oorlogen in Azië of Afrika. Het besef dat mijn medebroeders besloten hebben noch te vluchten noch te vechten, maar te blijven om de achtergebleven mensen te helpen als echte ‘broeders van de minderen’. Dat geeft een gevoel van trots en zorgen om hun veiligheid, ondanks dat ik ze niet persoonlijk ken. Het zijn toch mijn broeders.

Maar mijn gedachten gaan ook naar de Russische soldaten die in de tank zaten. Wat was hun lot? Ook zij zijn (of waren) maar gewone jongens die ongevraagd een oorlog in zijn gestuurd. En tot slot de blik van mijn medebroeder voor die tank. Die raakt me nog het meest: een mengeling van verbetenheid, standvastigheid, machteloosheid en verdriet. Een foto die scherper contrasteert met de franciscaanse spiritualiteit en er tegelijkertijd helemaal onderdeel van is, ken ik niet.

Broeder Hans-Peter Bartels ofm is franciscaan in 's Hertogenbosch.