Eid al-Adha viert het offer van Ibrahim, in de christelijke traditie bekend als Abraham. De aartsvader kreeg van God de opdracht zijn zoon te offeren. Op het laatste moment, toen Ibrahim al klaar stond deze gruweldaad te verrichten, greep God in en kon hij in plaats daarvan een lam slachten. De verhalen in islam en christendom komen grotendeels overeen. Moslims gedenken dit verhaal met het Offerfeest.

Het feest is verbonden aan de hadj, het jaarlijkse seizoen waarin de grote bedevaart naar Mekka plaatsvindt. Dit jaar konden moslims voor het eerst na de pandemie weer naar Saudi-Arabië reizen, ook al was het traject hobbelig. Drie weken geleden zette het land een streep door alle via reisbureaus begeleide hadj-reizen. Aanmelden moest nu via een speciale overheidswebsite. Toch gingen afgelopen week weer de beelden de wereld over van pelgrims die zich verzamelen rond de Kaäba, het heiligdom waarvan moslims geloven dat het door Abraham is gebouwd.

Vegan

Bij Eid al-Adha is het traditie om een dier (bijvoorbeeld een schaap) te slachten. Wat er na consumptie van het vlees overblijft, wordt verdeeld onder de armen. Het feest heeft een sterk sociaal element, waarbij dankbaarheid en dienstbaarheid aan God centraal staan.

Tegelijk klinken er alternatieve geluiden. In Marokko loopt een actie om het slachten van offerdieren dit jaar te boycotten. De prijs (500-1.000 euro) voor een dier is volgens de initiatiefnemers veel te hoog.

Correspondent Samira Jadir vertelt in NPO-programma Bureau Buitenland dat ze twijfelt of de boycot zal werken. "Er zit een soort van trots in om een schaap te kopen voor je gezin. Desnoods moeten ze het geld ergens gaan lenen. Je hebt hier zelfs speciale bankleningen om een lam te kopen.”

Er zijn diverse initiatieven om het Offerfeest slachtvrij te maken, zoals veganmuslim.com

Intussen pleit in Nederland de schrijver Mohammed Benzakour voor een alternatief voor het offeren. Hij voelt 'toenemende antipathie' jegens het feest. 'Teugelloze vleesconsumptie' is volgens hem ongepast in een tijd waarin de vleesindustrie een van de grootste aanjagers is van het klimaatprobleem.

Benzakour vindt dat religie zich moet aanpassen aan de tijd. Gelovigen moeten niet klakkeloos tradities volgen, maar daar kritisch naar kijken. "Eeuwenoude tradities en rituelen dienen telkens tegen het licht te worden gehouden en getoetst aan de toestand van vandaag."

Wantrouwen

Nederlandse media schieten elk jaar steevast in dezelfde reflex. Ten eerste is er verontwaardiging over het massaal slachten van tienduizenden dieren. Halal slachten, door met een scherp mes de keel door te snijden, wordt altijd wel door enkele mensen met de daden van IS vergeleken. Anti-islamitisch sentiment laait op.

Een subtielere variant van dit vooroordeel over moslims zit in het bericht dat de NVWA er streng op toeziet dat dit slachten op een verantwoorde manier gebeurt. Ook dat nieuws komt elk jaar weer - bijna even ritueel als het feest zelf. Industrieel miljoenen koeien, kippen, varkens en schapen slachten, waarbij de misstanden je om de oren vliegen, dat is allemaal geen probleem. Maar die paar moslims moeten we goed in de gaten houden.

Benzakour formuleert in zijn opiniestuk een antwoord. Dat 'massale' slachten door moslims tijdens het Offerfeest? Dat zijn 56 duizend dieren, tegenover 1,8 miljoen dieren die dagelijks op vernederende wijze gedood worden in de bio-industrie.

Om het rentmeesterschap - een belangrijke waarde in de islam - beter tot uiting te brengen pleit Benzakour voor een nieuwe traditie náást Eid al-Adha: een jaarlijkse islamitische Veganmaand. Als moslims het goede voorbeeld geven, "wie weet, volgen erna ook de joden, christenen en hindoes".