Brandend verlangen - om op te gaan in God/Liefde van Wim Jansen is een heel persoonlijk boek over het zoeken naar en genieten van God als innerlijke bron van liefde. Het boek is geen betoog, maar het zijn korte mijmeringen, waarin de persoonlijke ervaring centraal staat. De auteur wil laten zien hoe mystiek kan werken in het leven van alledag, hoe het werkt bij hem. Afkomstig uit een orthodox en warm protestants gezin, heeft hij die orthodoxie achter zich gelaten. Wel is hij jarenlang predikant geweest in vrijzinnig-protestantse gemeenten. Maar hij heeft niet meer zoveel met het kerkelijke christendom, laat staan met veel christelijke dogma’s. Vertrekkend vanuit de christelijke geloofservaring, denkt hij meer universeel en interreligieus. Hij beroept zich niet op gezag van kerk, bijbel of theologie, maar spreekt helemaal vanuit de eigen ervaring en die biedt hem voldoende houvast om te leven en te sterven.

God

“Ik leef met God.” Zo begint hij. En met God bedoelt hij niet een wezen dat zich naar je toe-, of van je afkeert, maar een constante aanwezigheid die je je al dan niet bewust bent. Gaandeweg is deze goddelijke aanwezigheid bepalend geworden in zijn leven. Hij koestert zich in deze aanwezigheid enkele malen per dag in meditatieve verstilling. Maar dit besef draagt hem verder door de dag heen, wat hij ook doet. Soms heeft hij er behoefte aan om God aan te spreken, alsof hij een persoon is. En hij ervaart het goddelijk mysterie niet alleen in zichzelf maar ook dat het buiten hemzelf aanwezig is.

Met God bedoelt Jansen niet een wezen dat zich naar je toe-, of van je afkeert, maar een constante aanwezigheid die je je al dan niet bewust bent

kick bras

Hij heeft daar verder niet veel voorstellingen bij, heeft juist veel dogma’s over God los gelaten, maar dat woord is hem toch dierbaar. Het verwijst naar het ultieme geheim van zijn eigen wezen: een onvoorwaardelijke Liefde. Dit ultieme geheim is zijn toevluchtsoord in tijden van spanning, zorgen of lijden. Het helpt hem om dingen los te laten, sereniteit te vinden, opnieuw in de liefde te geloven en vanuit liefde te handelen.

Hij is ervan overtuigd dat ieder mens God op deze manier kan ervaren, als bron van rust en liefde in het dagelijks leven. Dit is voor hem mystiek, de mystiek van het gewone, aardse leven. Jansen laat zien hoe dat bij hem werkt in de ups en downs van het dagelijks leven. De zorgen om kinderen en kleinkinderen, de spanningen in relaties, het grote geluk van een vervullend seksleven, steeds komt het erop aan door inkeer in zichzelf en in de goddelijke bron rust te vinden, dankbaarheid te ervaren, liefde te proeven.

Troostende bespiegelingen

Zijn mystieke mijmeringen vat hij in kleine hoofdstukjes, die de lezer uitnodigen om de tekst in stilte te laten bezinken. Soms maakt hij zich daardoor te snel van moeilijke vragen af of gaat hij te kort door de bocht. Hij zoekt zijn inspiratie vooral bij Spinoza, en bij de islamitische mystieke zanger Rumi en leert van hen dat men het leven zoals het komt en gaat moet aanvaarden. Niet in doffe berusting, maar wel in sereniteit die niet gebaseerd is op pasklare antwoorden over de vraag naar het waarom van het lijden, maar op een innige band met de Liefde die je door alles heen draagt.

De auteur vindt vaak verrassende woorden die grote levensvragen belichten vanuit intieme ervaringen. Soms vond ik het boek te anekdotisch, vooral wanneer nogal alledaagse gebeurtenissen uitvoerig besproken werden. Wanneer Jansen te horen krijgt dat hij ongeneeslijk ziek is en wanneer kort daarop de coronacrisis uitbreekt, wordt de toon urgenter. Dan licht de kracht van zijn mystieke ervaring en visie helderder op. Hij komt dan tot wijze en troostende bespiegelingen over sterven als opgaan in God en over het voortleven van gestorven geliefden als Liefde die altijd om ons heen is.

Ik miste wel eens de doordenking van deze hoogstpersoonlijke mystiek vanuit de christelijke mystieke traditie. Maar dit boek zal zeker lezers aanspreken die op zoek zijn naar een mystiek die geleefd kan worden in het volle leven, zonder veel bagage uit een bepaalde traditie.